متأسفانه چند صباحی هست که سنت‌های قومی و ملی به نام اسلام مورد هدف قرار گرفته و اگر امکانش مهیا باشد؛ نوروز نیز نشانه‌ای از خرافات معرفی می‌شود!!!
گزارش زیر را در آخرین روزهای سال ۱۳۸۸ نوشتم تا از نوروز، این آئین زیبای پارسی، حراست کرده باشم.

مسلم است که دین در مسیر برچیدن بساط تمام سنت‌های قومی، قبیله‌ای یا ملی نیست و اسلام تنها اصول مغایر با فطرت آدمی را نفی کرد.

ظهور اسلام در میان عرب جاهلی با حذف تمام سنت‌های اعراب همراه نبود و اسلام، بسیاری از این سنن ازجمله «حرمت ماه‌های حرام» و «میزان دیه» را به رسمیت شناخت.

امیر‌المؤمنین در نامه خود به مالک اشتر می‌نویسد: «آیین‌ پسندیده‌ای را تغییر نده که بزرگان امت به آن صورت رفتار کرده و به وسیله آن مردم را در کنار هم جمع کرده‌اند.»

با توجه به این سخن امام علی (ع) توجه به سنت‌های پسندیده نیاکان ضروری به نظر می‌رسد و تا آنجا که یک سنت، مفسده‌ای در پی نداشته باشد، طرد نمی‌شود.
«نوروز» نیز یک آیین سنتی نزد ایرانیان است که در آن صله رحم ـ یکی از سنت‌های پسندیده اسلامی ـ انجام می‌گیرد. به همین سبب در نگاه نخست با ترویج خرافه یا تعارض با نصّ دین همراه نیست.

با بررسی روایات اسلامی در مصادر شیعی و سنّی، به دو دیدگاه متفاوت در خصوص نوروز مواجه می‌شویم. دسته‌ای از روایات از تصدیق آیین نوروز خبر می‌دهند و دسته‌ای دیگر آن را مذمّت کرده‌اند.

احادیث موافقی در کتاب‌های «کافی» شیخ کلینی و «من لایحضره‌الفقیه» شیخ صدوق ـ از کتب اربعه شیعه ـ‌ موجود است و از نوروز با عبارت «نیروز» یاد شده است.

همچنین روایاتی در مدح نوروز توسط شیخ طوسی و علامه مجلسی در کتاب‌های «مصباح‌المتهجّد» و «بحار‌الانوار» نیز موجود است که همین امر، نظریه اول ـ یعنی عدم تعارض اسلام با آیین‌ نوروز ـ را تقویت می‌کند.

«بخاری» در صحیح خود ـ که معتبرترین صحاح ستّه است ـ نیز روایتی در تمجید نوروز توسط امام علی(ع) دارد. البته «بخاری» روایتی را نیز در «تاریخ الکبیر» آورده است که امام علی(ع) از دریافت برخی هدایا در این روز حذر می‌فرمود.

البته در احادیث شیعیان نیز روایتی در مذمّت نوروز موجود است که از جمله آنها روایتی از «قطب‌الدین رواندی» صاحب «لبّ اللباب» است. در این روایت اعیاد «فطر» و «قربان» به عنوان جایگزین «نوروز» و «مهرگان» معرفی شده‌اند.

با بررسی مجموع روایات وارده و با توجه به قاعده «تسامح در ادلّه سنن» و این موضوع که در اسناد تاریخی، نشانه‌ای از مخالفت پیشوایان دینی با گرامی‌داشت نوروز مشاهده نمی‌شود، می‌توان نتیجه گرفت که آیین نوروز، محرّمات شرعی را به همراه ندارد. بنابراین در یک کلام می‌توان گفت که به اقتضای قواعد عمومی دین، مخالفت با نوروز نیاز نیست.

*   *   *   *   *   *

پی نوشت:
عکسهای این پست کار برادرم هست
برای مشاهده عکسها در اندازه واقعی، به وبلاگم در DA مراجعه و یا هر ۴ تصویر را از این لینک دریافت کنید.

سلام رفقا
امروز تولدمه
دیشب یه تی شرت و ادکلون و امروز هم سه گیگ ترافیک رایگان از شاتل هدیه گرفتم
البته هنوز هیچ کدوم از رفقا رو ندیدم کادوهام رو بگیرم ( رو که رو نیست!!! ) شوخی کردم…
راستش همیشه فکر میکنم بهترین کادو کتاب هست و جالب اینکه کمترین کادویی که میگیرم همین «کتاب» هست
بگذریم…

امسال از نظر عاطفی و روابط انسانی سال خیلی بد و رنج آوری برای من بود اما از نظر موفقیتهای اجتماعی سال خوبی رو پشت سر گذاشتم و تجربیات خوبی رو فرا گرفتم

امیدوارم سال جدید، سال خوب و با نشاطی برای همه باشه
پیشاپیش سال نو رو تبریک میگم
در پناه حق و در کنار خانواده، لحظات خوبی رو براتون آرزومندم

ارادتمند؛ محمد

پی نوشت:
* برخی دوستان میگن چرا اینقدر وبلاگت خشک و مذهبی شده، خب من که قبلاً گفتم هدف اصلیم از وبلاگ داری، تقابل با نویسندگان غیر متعهده (چقدر شعاری شد) اما برای اینکه خالی از عریضه نباشه، آهنگ «بالای بالاییم» رو که این روزها زیاد گوش میدم، براتون میذارم (به دوستان مذهبی شنیدنش رو توصیه نمیکنم).

*عکس مربوط به  سفر اخیر هست که با بروبچ رفته بودیم و بعد از مدتها دوباره با آرش (که خیلی دوستش دارم) همسفر بودم و البته این شمال خیلی خوش گذشت (برخلاف آخرین شمالی که با این اکیپ رفته بودیم و به گند کشیده شده بود)

* در همین رابطه میتونید مطلب سال گذشته رو با عنوان «در شب تولدم شاد نیستم» بخونید.

* از همه رفقا که از طریق مسیج، مسنجر و … تبریک گفتن، تشکر میکنم

دروس خارج فقه و اصول توسط اساتیدی همچون حضرات آیات آملی لاریجانی، مهدوی کنی، شاهرودی و تهرانی، در سال ۸۸ در مدارس علمیه تهران برگزار و با استقبال پرشور طلاب تهرانی مواجه شد.

با نزدیک شدن به پایان سال ۱۳۸۸، نگاهی اجمالی به روند برگزاری کلاس‌های خارج اصول و فقه در حوزه‌های علمیه تهران نشان می‌دهد که این کلاس‌ها نسبت به سال‌های گذشته رونق بیشتری یافته است.

بر پایه این گزارش، حوزه علمیه قم به عنوان قطب حوزه‌های علمیه کشور،‌ بیشترین آمار برگزاری کلاس‌های سطح عالی حوزه را داراست؛ چرا که تمرکز طلاب و اساتید در شهر مقدس قم بیش از سایر مناطق کشور است و به همین سبب،‌ تعدّد کلاس‌های خارج اصول و فقه نیز در حوزه علمیه قم بیش از سایر حوزه‌های علمیه کشور است.

حضور برخی حضرات آیات در تهران بر رونق حوزه‌های علمیه این شهر افزود و به برکت وجود این افراد، برخی مدارس قدیمی و ریشه‌دار علمیه تهران نیز رفته‌رفته خود را ارتقا داده و به سطح حوزه علمیه قم نزدیک کردند. یکی از این مدارس،‌ حوزه علمیه مروی با بیش از دو قرن سابقه است و از قدیمی‌ترین مدارس علمیه کشور محسوب می‌شود.

در سال ۸۸ بیشترین تعداد کلاس‌های خارج اصول و فقه در تهران در حوزه علمیه مروی برپا شد و این موضوع با خط و مشی این مدرسه کاملاً سازگار است، چرا که آیت‌الله مهدوی کنی، تولیت مدارس مروی در آئین معرفی مدیر جدید این مدرسه در شهریور ماه سال جاری متذکر شده بود: ما در حوزه علمیه مروی به دنبال تکثر طلاب و تکیه بر جمعیت آنان نبوده‌ایم و بر کیفیت تکیه کرده‌ایم.

حوزه علمیه مروی از چهار مدرسه مروی، شهید بهشتی، قنبر علی خان و معمار باشی تشکیل شده است. طلاب این مدارس در سال ۸۸، روزهای چهارشنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۱ پای درس خارج فقه آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی در مسجد بزرگ مروی نشستند.

درس خارج فقه آیت‌الله شیخ مجتبی تهرانی نیز روزهای شنبه تا چهارشنبه ساعت ۷ تا ۷:۳۰ و درس خارج اصول وی ۷:۳۰ تا ۸ در مدرس جنوبی برگزار شد.

درس خارج فقه آیت‌الله محمد جعفری اراکی، روزهای شنبه تا چهارشنبه ساعت ۷ تا ۸:۱۵ در حجره وی برگزار شد.
درس خارج فقه آیت‌الله محمدتقی شریعت‌مدار، روزهای شنبه تا چهارشنبه ساعت ۹ تا ۱۰ صبح و دروس خارج فقه و اصول آیت‌الله محمدحسن روحانی اصطهباناتی نیز روزهای شنبه تا چهارشنبه ساعت ۷ تا ۸:۳۰ در مروی کوچک برگزار ‌شد.

دروس خارج فقه و اصول در برخی دیگر از مدارس علمیه تهران برگزار شد. از جمله این دروس،‌ درس آیت‌الله سید هادی خسروشاهی بود که در حوزه علمیه شهید بهشتی (ره) شد.

در این میان، دفتر مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی واقع در پاسداران نیز به برگزاری درس خارج فقه توسط آیت‌الله محمدعلی ابطحی در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه ساعت ۷ تا ۸ پرداخت.

بر اساس این گزارش،‌ حضرات آیات شاهرودی و آملی لاریجانی؛ رؤسای سابق و فعلی قوه قضائیه نیز در سال ۸۸ در کنار فعالیت‌های خود، دروس خارج اصول نیز برگزار کردند.

درس خارج اصول آیت‌الله سید محمود شاهرودی در حوزه علمیه مجد برگزار شد. این درس که از اواخر مهرماه آغاز شده بود، با موضوع «اول بحث ضد»، ساعت ۷:۳۰ روزهای چهارشنبه و پنج‌شنبه هر هفته برگزار شد.

درس خارج اصول آیت‌الله صادق آملی لاریجانی، رئیس قوه قضائیه در محل حوزه این ریاست واقع در خیابان پاستور، ساعت ۸ روزهای یکشنبه، دوشنبه و سه‌شنبه هر هفته برگزار ‌شد. این درس از اواخر مهرماه سال ۸۸ آغاز شده بود. آیت‌الله لاریجانی از سال ۱۳۶۸ تاکنون به تدریس دروس خارج اصول و فقه مشغول است.

سال ۱۳۸۸ با برگزاری پر رونق دروس خارج فقه و اصول در تهران به انتها نزدیک می‌شود. امید است سال ۱۳۸۹ نیز شاهد برگزاری هر چه بیشتر این کلاس‌ها در مدارس علمیه تهران باشیم.

محمد سید طنطاوی، شیخ دانشگاه الازهر در حالی بر اثر سکته قلبی درگذشت که آرای متناقض و فتاوی متشتّتی از وی بر جا مانده است

محمد سید طنطاوی، شیخ دانشگاه الازهر مصر در حین سفر به عربستان سعودی بر اثر سکته قلبی درگذشت. اعلام این خبر از سوی الجزیره بهانه‌ای شد تا نگاهی به آرای فقهی و فتاوای وی بیندازیم.

طنطاوی، شیخ دانشگاه الازهر مصر ـ معتبرترین دانشگاه آموزه‌های اهل تسنن در جهان ـ بود و به همین دلیل، بالاترین مقام دینی کشور مصر محسوبمی‌شد. از همین رو، احکام صادره از سوی وی از اهمیت بالایی در جوامع اهل تسنّن برخوردار است.

نکته‌ای که در آرای فقهی طنطاوی به چشم می‌خورد، وجود احکام شاذ است. البته ذکر این نکته ضروری است که آرای فقهی طنطاوی، نتیجه اجتهاد شخصی وی و بیانگر نظر شخصی اوست، اما از آنجایی که وی بالاترین مقام دینی مصر محسوب می‌شد، از گستره‌ای فراگیر برخوردار است.

به عنوان مثال یکی از آرای فقاهتی شیخ‌ الازهر، اجازه ورود دختران بدون حجاب در کلاس‌های درس است. این فتوای طنطاوی عکس‌العمل‌های متفاوتی را در پی داشت، سیلویو برلوسکونی، از جمله افرادی بود که این تصمیم را ستود.

طنطاوی پیش از صدور این فتوا نیز مانع از حضور دختران با استفاده از نقاب و پوشیه در دانشگاه الازهر شده بود. همچنین وی در دیداری که با نیکولای سارکوزی داشت، اقدام فرانسه در مقابله با دختران محجبه را قانونی برشمرده بود.

طنطاوی نظریات معقول و قابل دفاعی نیز در رابطه با فرقه انحرافی وهابیت داشت. وی اختلافات موجود در میان مذاهب چهارگانه اهل تسنن را فرعی خوانده و جایگاهی برای وهابیت قائل نشده بود.

طنطاوی در پاسخ به دانشجویی که جویای نظر وی در خصوص وهابیت شده بود، گفت: «مذهبی به نام وهابیت نمی‌شناسم و چه کسی به شما گفته است که مذهبی به نام وهابیت وجود دارد؟»

یکی از مواضع بحث برانگیز طنطاوی، اظهارات وی در خصوص اشغال فلسطین و محاصره غزه بود. طنطاوی هرگز در احقاق حقوق فلسطینیان لب به سخن نگشود و چه بسا با کردار و گفتار خود، دولت اسرائیل را به رسمیت شناخت. از جمله این موارد، مصافحه وی با «شیمون پرز» رئیس جمهور اسرائیل و اظهار بی‌اطلاعی از محاصره غزه بود.

طنطاوی، ساخت دیوار فولادی میان مصر و غزه، موسوم به «دیوار مرگ» توسط رژیم صهیونیستی را اقدامی قانونی برشمرد و آن را در راستای دفاع از حق حاکمیت اسرائیل دانست.

برخی نظرات عجیب شیخ‌الازهر نیز موجبات استهزا و اعتراض برخی فقها را در پی داشت. به عنوان مثال، وی برای حل مشکل پخش زنده تلویزیونی یک مراسم خاص، اجازه پخش اذان، ۲۰ دقیقه زودتر از موعد شرعی را صادر کرده بود!

شیخ‌‌ الازهر دار فانی را وداع گفت و از وی، اکنون مجموعه‌ای از آرای متشتّت و متناقض برجای مانده است. امید است شیخ بعدی الازهر که هفتمین شیخ پس از مرحوم «شیخ محمود شلتوت» محسوب می‌شود، بار دیگر مانند شیخ شلتوت در تقریب و هم‌بستگی مذاهب اسلامی با جدیت بکوشد.

یک عضو هیأت علمی دانشگاه با اشاره به شخصیت کلامی و فلسفی خواجه‌نصیر گفت: خواجه‌نصیر در تقریب بین علوم فلسفه و کلام یا باز گرداندن علم کلام به فلسفه نقش بارزی ایفا کرد و با نگارش «تجریدالاعتقاد» سعی در پیوند فلسفه و کلام داشت.

موسی ملایری، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز و استاد دانشکده علوم حدیث با اشاره به پنجم اسفندماه، روز بزرگداشت خواجه نصیر طوسی گفت: این عالم برجسته قرن هفتم از اساتید برجسته‌ای بهره‌مند نبوده است، بلکه علم و دانش وی حاصل مطالعه و تحقیق شخصی‌اش است.

وی، «فریدالدین داماد» و «قطب‌الدین» را به عنوان اساتید خواجه‌نصیر در فلسفه معرفی کرد و افزود: خواجه‌نصیر، فقه و اصول را نزد «سالم بن بدران» آموخت و بخش دیگری از علوم را نزد پدر خود آموخته است.

این استاد دانشگاه، تأسیس رصدخانه مراغه را یکی از مهم‌ترین کارهای خواجه‌نصیر عنوان کرد و افزود: علاوه بر فعالیت‌های نجومی، خواجه‌نصیر در تقریب بین علوم فلسفه و کلام یا باز گرداندن علم کلام به فلسفه نقش بارزی داشته است.

وی با بیان اینکه فلاسفه بر حصول ایمان از شناخت و معرفت تأکید دارند، ابراز داشت: اگر ایمان را نتیجه شناخت و معرفت تلقی کنیم؛ در این صورت نقش علم کلام به عنوان مولد و زاینده تضعیف می‌شود و در حد پاسخ به شبهات تنزّل می‌یابد. این گرایشات در میان فیلسوفان، سبب تنزل شأن علم کلام در میان اهل علم شد و به تدریج، جایگاه شیوه جدلی علم کلام با شیوه فلسفی برهانی تغییر کرد.

ملایری ادامه داد: خواجه نصیرالدین طوسی با این گرایشات ضدکلامی مخالف بود و با نگارش کتاب «تجریدالاعتقاد» سعی در پیوند فلسفه و کلام داشت. ملاصدرا در هر موقعیتی از متکلمان انتقاد می‌کرد، اما خواجه‌نصیر سعی بر حفظ موضوعات و شیوه‌های کلامی داشت و به همین دلیل، کتاب مستقلی نیز در علم کلام می‌نویسد. البته شیوه این کتاب بر اساس اخذ مبانی تئوریک علم کلام از فلسفه نوشته شده و تفاوت‌های بسیاری با آرای متکلمان دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز در خصوص برخی تفاوت‌های عمده میان متکلم و فیلسوف گفت: یک متکلم معمولاً به دنیا از پایین به بالا نگاه می‌کند، یعنی سعی در اثبات ماوراء طبیعت از راه طبیعت دارد، اما فیلسوف بر خلاف متکلم، از بالا به پایین می‌نگرد و شریعت، ضرورت نبوت و معاد را از طریق خداشناسی اثبات می‌کند.

ملایری در پاسخ به این سئوال که آیا آرای فلسفی خواجه‌نصیر در مباحث کلامی به کلام شیعی ضرر می‌رساند یا نه، گفت: این عمل به ضرر علم کلام است. فلسفه علمی برهانی است که نسبت به کلام مزیت‌های خاصی دارد، اما علم کلام که علمی جدلی است، در بین مردم گستره وسیعی دارد.علم فلسفه این برد و گستره را ندارد و هر شخصی نیز قدرت درک برهان را نیز ندارد، بنابراین این کار به ضرر کلام تمام شده است، زیرا این اختلاط کار متکلمان را تمام می‌کند، اما فیلسوفان همچنان به کار خود ادامه می‌دهند.