یک استاد حوزه علمیه و کارشناس تبلیغ در سایر ادیان گفت: برخلاف مبلغان مسیحی، در حال حاضر، بیشتر از آنکه به تبلیغ چهره ‌به‌ چهره بپردازیم، تبلیغ جمعی و منبری را ترجیح می‌دهیم.

*  *  *  *  *

حجت‌الاسلام مصطفی اسکندری از اساتید مجرّب حوزه علمیه قم و کارشناس علوم تبلیغی در سایر ادیان، به مقایسه شیوه‌های تبلیغ در آئین مسیحیت و آئین اسلام پرداخت که مشروح آن در پی می‌آید.

* تبلیغ‌ چهره ‌به ‌چهره در حال فراموشی است

اسکندری با بیان اینکه نخستین گام در مقایسه شیوه‌های تبلیغ در اسلام و مسیحیت، شناسایی ارکان تبلیغ است،‌ گفت: تبلیغ درای ۵ رکن است که عبارت از مبلّغ، محتوا، شیوه‌های تبلیغ، ابزار و مخاطب هستند.

وی، تبلیغ در آئین مسیحیت را دارای شرایط ویژه‌ای خواند و گفت: مسیحیت تمام ۵ شرط لازم برای تبلیغ را ندارد. در تبلیغ مسیحیت، سه رکن از ارکان تبلیغ از اهمیت بیشتری برخوردارند که عبارت از شیوه، ابزار و مخاطب هستند.

این کارشناس علوم دینی افزود: برخی مؤلفه‌ها در بین مبلغان مسیحی بسیار پررنگ است و باید در آن زمینه از آنها درس بگیریم. از جمله اینکه صبر و استقامت یک مبلغ مسیحی بسیار زیاد است. به عنوان مثال مارش چاز، مبلغ اروپایی آئین مسیحیت، ۴۵ سال در الجزایر و چاد به تبلیغ مسیحیت پرداخته است.

این کارشناس امور تبلیغی با بیان اینکه مسیحیت از محتوای غنی برای ارائه برخودار نیست، افزود: از آنجایی که در مسیحیت، محتوایی قابل ارائه چندانی وجود ندارد، مبلغان این دین به دنبال آن هستند تا آرامش را به افراد القاء کنند.

این استاد حوزه علمیه،‌ برخی از شیوه‌های تبلیغ در مسیحیت را منطبق با آئین‌ اسلام دانست و افزود: از جمله آنها می‌توان به تبلیغ چهره‌به‌چهره اشاره کرد. بر روی این موضوع در روایات اسلامی نیز تاکید بسیاری شده است، اما متاسفانه در حال حاضر، بیشتر از آنکه به تبلیغ چهره‌به‌چهره بپردازیم، تبلیغ جمعی و منبری را ترجیح می‌دهیم.

اسکندری افزود: مبلغان مسیحی بیشترین توجه خود را به تبلیغات دو نفره و چهره‌به‌چهره معطوف می‌دارند و به صورت انفرادی مطالب را برای مخاطب ارائه می‌کنند.

* توجه به حوصله مخاطب و بیان مضامین در کوتاه‌ترین زمان

اسکندری با تأکید بر «آفند» در مناظرات بین ادیان به جای «پدافند» گفت: یکی از شیوه‌های تبلیغی که از نزدیک مشاهده کرده‌ام این است که مبلغان مسیحی در بحث و گفتگو به جای دفاع، تهاجم را در پیش می‌گیرند و در مناظره با مسلمانان مسائلی مانند قصاص و حقوق زنان را مورد هجوم قرار می‌دهند.

این کارشناس علوم دینی با بیان این موضوع که مبلغان مسیحی، روش تبلیغ غیر مستقیم را در تبلیغات خود مدّنظر قرار می‌دهند، اظهار داشت: در این شیوه، به جای ارائه مطالب مستقیم در قالب متون دینی، مطالب در قالب‌هایی همچون فیلم و عکس و به صورت غیرمستقیم ارائه می‌شود.

اسکندری افزود: در چند سال اخیر، با فرا رسیدن ایام محرم، تلویزیون به پخش برنامه‌هایی از عزاداری و پخش نذری برای امام حسین (ع) توسط ارامنه می‌پردازد. این اقدام هموطنان مسیحی در نوع خود بسیار جالب و قابل تعمق است و نشان از ارادت غیر شیعیان به امام حسین و اهل‌بیت (ع)‌دارد. اما نباید از تأثیرات سوء این اقدام تلویزیون غافل شد. چرا که وقتی یک مسلمان با یک مسیحی در اعتقادات خود احساس قرابت کند، پذیرش سخنان و باور آئین مسیحیت برایش آسان‌تر می‌شود.

این کارشناس امور تبلیغی با بیان اینکه مبلغان مسیحی در تبلیغ و گفت‌وگو با مخاطبان، علاقه آنها را در نظر می‌گیرند، ادامه داد: این مبلغان با توجه به علایق و سلایق شخص و جامعه، آنها را به سمت فرهنگ و آئین مورد نظر خود سوق می‌دهند و همین امر، درصد موفقیت را افزایش می‌دهد.

این استاد حوزه، ارائه پیام به زبان مناسب و منطبق با فرهنگ افراد را یکی دیگر از مؤلفه‌های مورد توجه در آئین مسیحیت عنوان کرد و افزود: مبلغان مسیحی معمولاً سعی در فراگیری زبان‌های مناطق مختلف دارند، چرا که اگر با گویش محلی با کسی صحبت شود، جلب اعتماد راحت‌تر صورت می‌گیرد.

اسکندری،‌ ارائه پیام با زبان کوتاه را یکی دیگر از مهم‌ترین نکات در تبلیغ دانست و گفت: متأسفانه مبلغان ما کمتر به این نکته توجه دارند. مبلغان مسیحی در تبلیغات دسته‌جمعی، زمان کوتاهی را صرف می‌کنند. به عنوان مثال، دعای کمیل یا زیارت عاشورا را می‌توان در کمتر از ۲۰ دقیقه قرائت کرد اما با طولانی‌کردن آن، مخاطب را خسته و آزرده می‌کنیم.

* تشکیک و ایجاد وسواس فکری، کاهش اعتقادات دینی را به همراه دارد

اسکندری، یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در تبلیغ را داشتن بردباری و استقامت عنوان کرد و گفت: مبلغان مسیحی سعی می‌کنند صبورانه و به نحوی که مخاطب احساس همدردی کند، با افراد وارد صحبت شوند. مبلغان مسیحی معمولاً هنگامی که با غیر مسیحیان به ویژه مسلمانان قصد صحبت دارند، مطالبی را از مسیحیت عنوان می‌کنند که با مخاطب در آن دارای اشتراک هستند و این اقدام، از موضع‌گیری مخاطب در قبال مبلغ می‌کاهد.

وی، ایجاد شک و تردید را یکی دیگر از شیوه‌های تبلیغ در مسیحیت عنوان کرد و ادامه داد: این مورد در برخورد با مسلمانان به فراوانی استفاده می‌شود. به عنوان مثال «هنری مارتین» موسیونر معروف زمان قاجار، در سفرش به نقاط مختلف ایران به ایجاد تردید و وسواس فکری می‌پرداخت. چرا که تردید زمینه مناسب برای رها کردن مذهب قبلی و پذیرش مذهب جدید را به وجود می‌آورد.
این کارشناس علوم دینی ادامه داد: یکی دیگر از شیوه‌هایی که در آئین مسیحیت روی آن سرمایه‌گذاری می‌کنند، مهاجرت مسلمانان به کشورهای مسیحی است. زیرا تعلقات خانوادگی و مذهبی در کشور غیر اسلامی کم‌رنگ می‌شود و پذیرش آئین جدید از سوی شخص مهاجر راحت‌تر می‌شود.

این استاد حوزه با بیان اینکه مبلغان مسیحی تا حد ممکن در تبلیغ از جدل دوری می‌کنند، ادامه داد: آنها تأکید دارند که در مناظره با مسلمانان وارد مباحث جدلی نشوند.

* استفاده از ابزارهای نوین موفقیت در تبلیغ را به همراه دارد

اسکندری، کمک‌های مادی را یکی دیگر از شیوه‌های مهم در تبلیغ مسیحیت دانست و افزود: این موضوع در آئین اسلام نیز وجود دارد، اما بدان توجه چندانی نمی‌شود. ضمن اینکه در آئین مسیحیت هر شخص نسبتاً معتقدی خود را موظف به تبلیغ دین مسیح می‌داند، اما در آئین اسلام، بیشترین وظیفه تبلیغ بر عهده روحانیون است.

وی افزود: در بین مسلمانان جوانان، دانشجویان، انسان‌های مبتلا به فقر و بیماری و مهاجران مهم‌ترین گزینه‌های یک مبلغ مسیحی برای تبلیغ هستند.

این استاد حوزه علمیه، کمبود اطلاعات از مسائل اسلام را در جذب مسلمانان به آئین مسیحیت مؤثر دانست و گفت: عدم پایبندی افراد به اسلام نیز یکی دیگر از نکاتی است که در پیوستن مسلمانان به آئین مسیحیت موثر است. خودباختگی و علاقه به بیگانگان نیز یکی از دلایل تمایل به مسیحیت است.

وی، علاقه به آزادی در عین دینداری را یکی از عوامل مؤثر در پیوستن به آئین مسیحیت دانست و افزود: ممکن است یک شخص به خدا ایمان داشته باشد اما به شرب خمر و زنا نیز علاقه نشان دهد. این آزادی رفتار در آئین مسیحیت بیشتر به چشم می‌خورد و همین امر باعث تمایل مسلمانان ضعیف‌النفس به آن می‌شود.

این کارشناس تبلیغ، استفاده از ابزارهای نوین را به عنوان یکی از دلایل موفقیت مبلغان مسیحی یاد کرد و افزود: ابزار مبلغان ما به منبر و خطابه و کتاب و مجلات دینی خلاصه می‌شود، اما مسیحیان بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ شبکه رادیویی و تلویزیونی در سطح جهان دارند. همچنین به صورت گسترده از اینترنت استفاده می‌کنند.

اسکندری در پایان تصریح کرد: نباید این نکته را فراموش کرد که مسیحیان از بودجه‌های کلانی نسبت به مسلمانان در امر تبلیغ برخوردار هستند.

در روز دوم محرم‌الحرام‌ سال ۶۱ هجری، کاروان‌ امام‌ حسین (ع) با همراهی سپاه‌ «حرّ بن یزید ریاحى» وارد وادی «کربلا» شد و در این هنگام امام حسین (ع) فرمود: «اللّهم إنّی أعوذبک من الکَرْب والبلاء».

پس از آن که «حرّ بن یزید ریاحى» در منطقه «ذو حُسُم» به دستور «عبیداللَّه بن زیاد» مانع از ادامه سفر امام به کوفه شد، حرکت کاروان امام حسین (ع) به سوی «کَرْب و بَلا» آغاز شد.

پیشینه تاریخی کربلا، بسیار قدیمی بوده و به دوران بابلیان می‌رسد، اما شناخت دقیقی از تاریخ کربلا در پیش از اسلام وجود ندارد. درحال حاضر، کربلا در ۱۰۵ کیلومتری جنوب غربی بغداد قرار دارد و مساحت استان کربلا بیش از ۶ هزار کیلومتر است.

کاروان حسینی، روز پنجشنبه، دوم محرم‌الحرام سال ۶۱ هجری به سرزمین «نینوا» رسید. مکانی محنت‌بار که رسول اکرم (ص) نیز پیش از آن خبرش را به امام حسین (ع) داده بود.

در «مجمع‌الزوائد» آمده است: «احمد بن حنبل» از علمای اهل سنت، از پیامبر خدا (ص) روایت کرده است که ایشان فرمودند: «دخل علیَّ البیت ملک لم یدخل علیَّ قبلها فقال لی: إنّ ابنک هذا ـ یعنی حسیناً ـ مقتول. وإنْ شئت أریتک من تربة الأرض الّتی یقتل بها»، فرشته‌اى از فرشتگان بر من وارد شد که تاکنون نزد من نیامده بود. او به من گفت: همانا فرزند تو ـ یعنى حسین (ع) ـ را مى‌کشند و اگر مى‌خواهى خاک محل شهادت او را به تو نشان دهم.

همچنین در احادیث متواتر دیگری، خبر شهادت امام حسین (ع) به کرّات از زبان پیامبر نقل شده است. از دیگر مصادر حدیثی در این رابطه می‌توان به تاریخ الکبیر بخارى، البدایة والنهایه، اُسد الغابة، الاصابة، الخصائص الکبرى، کنز العمّال و خصائص الکبرى اشاره کرد.

در «لهوف» سید بن طاووس آمده است که وقتی کاروان امام حسین به «موضع البلاء» رسید، اسب آن حضرت از حرکت ایستاد. امام نام آن سرزمین را جویا شدند و پاسخ شنیدند: «غاضریه». امام حسین (ع) فرمودند: آیا این سرزمین نام دیگری هم دارد؟ گفتند: «شاطی الفرات». امام باز هم از نام دیگر آن سرزمین سئوال کردند و این بار پاسخ شنیدند: «کربلا».
در این هنگام، امام حسین (ع) آهی از دل کشیدند و فرمودند: «اللّهم إنّی أعوذبک من الکَرْب والبلاء».

بسیاری از مفسّران قرآن کریم معتقدند که آیه «کهیعص» که از حروف رمزی و مقطّعه در قرآن است به ماجرای کربلا و شهادت امام حسین (ع) اشاره کرد.

دلیل این مفسران بر ارتباط آیه «کهیعص» با ماجرای کربلا، روایتی از «سعد بن عبدالله قمی» است که در کتب روایی از جمله «کمال‌الدین وتمام النعمة» شیخ صدوق (متولد نیمه اول قرن چهارم هجری) و «احتجاج»‌ مرحوم طبرسی (متولد نیمه اول قرن ششم هجری) آمده است.

از کتاب‌های متأخر نیز می‌توان به «تفسیر البرهان» سیدهاشم بحرانى و «بحار الانوار» علامه مجلسی اشاره کرد که این روایت در آن‌ها ذکر شده است.

بر پایه این گزارش،‌ سعد بن عبدالله قمی نقل می‌کند که در خدمت امام عسکری (ع) بودم و فردی از تأویل آیه کهیعص سئوال کرد. امام عسکری (ع) فرمود که از فرزندم «مهدی» پاسخ را دریافت کنید. آن‌گاه امام زمان (عج) فرمودند: «هذه الحروف من أنباء الغیب، أطلع الله علیها عبده زکریا علیه‌السلام، ثم قصّها على محمد صلى‌الله علیه وآله، وذلک أن زکریا سأل ربّه أن یعلّمه أسماء الخمسة، فأهبط علیه جبرئیل فعلّمه إیاها، فکان زکریا إذا ذکر محمداً وعلیاً وفاطمة والحسن سُرِّی عنه همّه، وانجلى کربّه، وإذا ذکر الحسین خنقته العبرة ووقعت علیه البهرة! فقال ذات یوم: یا إلهی! ما بالی إذا ذکرت أربعا منهم تسلیّت بأسمائهم من همومی، وإذا ذکرت الحسین تدمع عینی وتثور زفرتی؟! فأنبأه الله تعالى عن قصته، وقال: (کهیعص) فالکاف اسم کربلاء، والهاء هلاک العترة، والیاء یزید وهو ظالم الحسین علیه‌السلام، والعین عطشه، والصاد صبره.»

ماجرا از این قرار است که حضرت زکریا از پروردگارش درخواست کرد که «اسماء خمسه طیبه‏» را به وی بیاموزد. خداوند متعال، جبرئیل امین را بر او فرو فرستاد و آن اسماء را به او تعلیم داد.

حضرت زکریا هنگامی که نام‏های محمد (ص)، علی (ع)، فاطمه (س) و حسن (ع) را یاد می‏کرد، اندوه و ناراحتی‌اش بر طرف می‏شد و گرفتاریش از بین می‏رفت. امام هنگامی که از حسین (ع) یاد می‏کرد، بغض گلویش را می‏فشرد و مبهوت می‏شد. به همین دلیل روزی از خداوند سبب این اندوه و ناراحتی را جویا شد و گفت: بارالها! چرا وقتی آن چهار نفر را یاد می‏کنم، آرامش می‏یابم و اندوهم بر طرف می‏شود، اما وقتی حسین را یاد می‏کنم، اشکم جاری و ناله‏ام بلند می‏شود؟

خدای تعالی او را از داستان شهادت امام حسین (ع) آگاه کرد و فرمود: «کهیعص‏»! «ک» نام کربلاست و «ه» اشاره به کشته‌شدن عترت طاهره دارد. «ی» اشاره به نام یزید دارد که بر حسین (ع) ظلم کرد و «ع» اشاره به عطش و تشنگی آن امام و «ص» نیز نشان صبر و مقاومت ایشان است.

اواخر هفته گذشته رسانه‌ها به نقل از «هدیه تهرانی»، هزینه آماده‌سازی عکس‌های نمایشگاه اخیر وی را بر اساس صحبت‌های او ۲۲۰ میلیون تومان عنوان کردند و به نقل از او نوشتند: «برای تأمین این هزینه، از سازمان میراث فرهنگی وام گرفتم.»
تهرانی که از ابتدای جلسه مذکور با انتقاد سخت حاضران روبرو شده بود، در حالی که سعی می‌کرد واکنش تندی از خود نشان ندهد، با صدایی بغض آلود به سئوالات خبرنگاران پاسخ می‌داد و در نهایت با چشمانی اشک‌‌بار خانه هنرمندان را ترک کرد.
در ادامه وی به تکذیب رقم منتشر شده در رسانه‌ها پرداخت و سخنگوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از تأسیس صندوق حمایت از فعالان عرصه هنر خبر داد و گفت: در همین راستا برای نمایشگاه عکس «آبان‌گان» هدیه تهرانی از محل این صندوق ۶۰ میلیون تومان تسهیلات ارائه شده است.

در آخرین روز برپایی این نمایشگاه، پیرامون آن گفت‌وگویی با وی انجام دادیم که مشروح آن در پی می‌آید:

* در برخی رسانه‌ها از قول شما عنوان شد که ۲۲۰ میلیون تومان برای برپایی نمایشگاه خود از سازمان میراث فرهنگی دریافت کرده‌اید که البته بلافاصله پس از آن تکذیب شد. واقعیت ماجرا چیست؟
ـ من گفتم که از قول من این موضوع را تکذیب کنند. ۲۲۰ میلون تومان هزینه کل نمایشگاه بود، چرا که برای برپایی آن یک گروه ۵۰ نفری، حدود ۴ ماه به طور مداوم با بنده همکاری داشته‌اند.

* ممکن است میزان وام دریافتی از سازمان میراث فرهنگی را بیان کنید؟
ـ مبلغ ۸۰ میلیون تومان درخواست شده بود که با کسب ۲۰ میلیون تومان حق مالیات و بیمه، به ۶۰ میلیون تومان کاهش پیدا کرد. البته هنوز هم این ۶۰ میلیون تومان را به صورت کامل دریافت نکردم.

* برای دریافت این وام با چه ارگانی رایزنی کرده‌اید؟
ـ برای دریافت این وام با صندوق بخش فرهنگی و هنری سازمان میراث فرهنگی مذاکره کردم و امکان استفاده از تسهیلات این صندوق برای همگان امکان‌پذیر است.

* یعنی برای دریافت این وام با آقای مشایی مذاکره نداشتید؟
ـ خیر. بنده ملاقاتی با آقای مشایی نداشتم. البته ایشان به طور سرزده از نمایشگاه من بازدید کردند، اما ایشان را ملاقات نکردم.

* شما عنوان کرده‌اید که هدف‌تان از برگزاری این نمایشگاه، انگیزه‌های مالی نبوده است. آیا به دنبال بازگشت هزینه‌هایتان نیستید؟
ـ برای برپایی این نمایشگاه سختی‌های فراوانی را متحمل شدم و به دلیل اعتباری که داشتم، از کمک‌های مالی دوستانم استفاده کردم و اگر بازگشت هزینه‌ها در کار نباشد، ورشکسته می‌شوم (با خنده)، البته قیمت‌گذاری تابلوها به گونه‌ای است که اگر همه آنها به فروش برسد، تقریباً هزینه برپایی نمایشگاه باز می‌گردد.

* انگیزه‌تان از اینکه به هنر عکاسی روی آوردید، چه بود؟ زیرا قبلا ًهنرپیشه‌هایی نیز به این عرصه پا گذاشتند اما با اقبال عمومی مواجه نشدند.
ـ من تنها انسانی نیستم که در روی کره زمین عکاسی می‌کنم. پس باید این سئوال را از عکاسان دیگر نیز پرسید. هر انسانی انگیزه‌های خاص خود را دارد. من قبل از فعالیت بازیگری، فعالیت‌های هنری دیگری از قبیل طراحی صحنه، نقاشی و موسیقی داشته‌ام. یک هنرمند آزاد است که هر هنری را در رشته‌های هنری و در جهان‌بینی و شناخت هستی است، تجربه کند.

* برخی معتقدند که شهرت هدیه تهرانی باعث شده است که به برپایی نمایشگاه عکس بپردازد. نظر خودتان چیست؟
ـ خیر، چنین نیست. من دستیار کارگردان و مدیر پروژه‌های بزرگ نیز بوده‌ام، گالری داشته‌ام و طراحی و نقاشی و کار با فلز نیز می‌کنم. پس چرا تاکنون از آنها سخنی به میان نیامده است؟

* در برخی رسانه‌ها از قول شما عنوان شده است که دیگر شاهد کارهای هنری شما در داخل کشور نخواهیم بود، آیا این مطلب را تأئید می‌کنید؟
ـ یادداشت‌هایی که در دفتر نمایشگاه موجود است، از استقبال مردم و تأثیر تابلوها بر روی آنها حکایت می‌کند و همین برای من کافی است. اما این که همیشه به حاشیه‌ها پرداخت می‌شود و به جوسازی و جنجال می‌پردازند، باعث می‌شود که انسان از هر گونه فعالیتی در اینجا صرف‌نظر کند! من چهار سال از کار سینما گوشه‌گیری کردم و در طبیعت بودم و با مدیوم عکاسی شروع به تقسیم کشف و شهودم با دیگران کردم، اما همگان به من اشکال می‌گیرند، در صورتی که هیچ کدام از این اشکال‌ها، ایراد فنی و هنری نیست. حتی یک نفر از من راجع به تکنیک عکس‌برداری سئوال نکرده است. هیچ نگاه تخصصی و فرهنگی راجع به نمایشگاه وجود ندارد و فقط می‌پرسند که از کجا پول گرفته‌ای و چرا چهار طبقه خانه هنرمندان به نمایشگاه تو اختصاص یافته است؟
بنده میزان هزینه برپایی نمایشگاه را خودم عنوان کردم، آیا تاوان صداقت این است؟ اگر اسپانسر تجاری برای نمایشگاه استفاده می‌شد، می‌پسندیدید؟ من این طور نمی‌خواستم و از این ماجرا دوری کردم و می‌خواستم به خاطر مردم و به خاطر ایران، یک حرکت ملی و ‌ثبت‌شده باشد. اما اگر به جای هنرمند، به عنوان مجرم شناخته شوم، فعالیتی نخواهم داشت و مانند همان چهار سالی که گوشه‌گیری کردم، باز هم می روم. اصلاً، کلاً به گوشه دیگری می‌روم.

* وقتی هنرمندی در عرصه‌های دیگر هنری نیز پا می‌گذارد، باید منتظر واکنش‌های مختلف باشد و با اولین برخوردها صحنه را خالی نکند؟
ـ انتقاد و مخالفت کردن مشکلی ندارد اما نفی حضور … من صحنه‌ای را خالی نکردم. خوب است نقد صحیح صورت بگیرد تا اگر فقط فکر می‌کنم هنرمند هستم و در واقعیت چنین نیستم، بروم و هنرمند بشوم و یا اگر هستم و کارم اشکال دارد، به فکر رفع اشکال کارم باشم.

* اگر این روند ادامه پیدا کند، دیگر شاهد فعالیت هنری شما در داخل کشور نخواهیم بود؟
ـ هیچ‌وقت، هیچ چیز ثابت نیست. من هم نه هیچ چیزم ثابت است و نه به دنبال اثبات خود هستم. همه چیز در تغییر است و من هم تغییر می‌کنم. از روزی که شروع کردم، گفته‌ام که مشخص نیست بازیگری را ادامه بدهم یا نه. این مطلب در اولین مصاحبه‌ام نیز موجود است. فردا هم ممکن است به کار دیگری بپردازم. مسئله این است که یک انرژی و پویایی در جهان موجود است که قصد تقسیم آن را داریم.

* آیا در این تقسیم، اولویت با ایران است؟
ـ تا به حال که چنین بوده است.

* از این به بعد چطور؟
ـ من چهار سال است که از ایران بیرون نرفته‌ام و اگر تا آخر عمرم نیز از ایران بیرون نروم، علاقه زیادی به یاد گرفتن و مشاهده مناطق دیدنی کشورم دارم.

* و سخن پایانی؟
ـ من آنچه که دیده‌ام، با مردم تقسیم کرده‌ام. اگر کسی ذره‌ای هنر داشته باشد، نباید حرف بزند، بلکه آثارش باید حرف بزنند. از مردم خواستم، فارغ از نام هدیه تهرانی بیایند و تصویری که آب خلق کرده است را ببینند.

- – - – - – - – - -
پی‌نوشت:
- بعد از مدت‌ها یه گفت‌وگوی متفاوت گرفتم، در نوع خودش جالب بود برام
- «آبان‌گان» نام نمایشگاه هدیه تهرانی آنچنان بی‌ربط هم به آثار نمایش درآمده در آن نیست. آبان‌گان نام جشنی در ایران قدیم بوده است و آبان نیز نام دیگر آناهیتا، الهه آب است. عنصری که در تمامی عکس‌های تهرانی به چشم می‌خورد نیز آب است که یا بر عناصر دیگر قالب شده و یا عنصری مانند ماهی یا برگ بر آن قالب شده‌اند.
- لینک خبر در فارس

دلشاد تهرانی، مترجم و شارح نهج‌البلاغه با اشاره به خطبه ۱۴۱ نهج‌البلاغه گفت: امام علی (ع) چهار انگشت خود را بین گوش و چشمش گذاشت و فرمود: «باطل یعنی اینکه بگویی شنیدم و حق یعنی اینکه بگویی دیدم».

مصطفی دلشاد تهرانی، مترجم و شارح نهج‌البلاغه، در جلسات هفتگی خود که در مؤسسه دکتر شیبانی برگزار می‌شود، ضمن اشاره به خطبه ۱۴۱ نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین (ع) گفت: علی (ع) می‌فرماید که بدانید میان حق و باطل جز ۴ انگشت فاصله بیشتر نیست.

وی ادامه داد: شخصی از حضرت سئوال کرد که منظور چیست؟ امام چهار انگشتش را بین گوش و چشمش گذاشت و گفت: «باطل یعنی اینکه بگویی شنیدم و حق یعنی اینکه بگویی دیدم». منظور اینکه حدسیات ملاک نیست، بلکه حسّیات ملاک است.

دلشاد تهرانی، با بیان اینکه اگر جامعه‌ای به صرف حدس و گمان حکم صادر کند، به سوی تباهی پیش می‌رود، اظهار داشت: سخنان امیر‌المؤمنین (ع) منطقی، برهانی و مطابق قوانین مسلم عقلی است. بنابراین سخنان وی در هر جامعه‌ای صادق است، حتی اگر آن جامعه مسلمان نباشد.

این استاد دانشگاه، جامعه‌ای را که از روی حدسیات حکم صادر می‌کند را جامعه‌ای متشنّج خواند و افزود: به همین دلیل است که در علم حدیث، «دانش رجال» پیدا شد تا اینکه مشخص شود چه کسی و با چه ویژگی‌هایی، از چه کسانی و با چه ویژگی‌هایی سخن نقل می‌کنند.

وی با بیان اینکه به تعبیر قرآن، ظن اعتبار ندارد، گفت: تنها یک ظنّ شرعی از اعتبار برخوردار است که آن نیز ویژگی‌های خاص خود را دارد.

دلشاد تهرانی با اشاره به خطبه‌ ۱۴۲ نهج‌البلاغه تصریح کرد: این خطبه پس از اقدامات امیر‌المؤمنین (ع) مبنی بر تقسیم مساوی بیت‌المال و اعتراض برخی افراد زیاده‌خواه صادر شد. به همین دلیل، برخی از اصحاب به امام گفتند که از حق ما کم کنید و به معترضان بدهید، اما امام بر بذل و بخشش‌های بی‌جا و بی‌مورد خرده گرفت و حکومت‌هایی که به این امر مبادرت می‌ورزند را ناپایدار خواند.

نویسنده «سیره نبوی» ادامه داد: امام علی (ع) نیکی‌کننده‌ای که درجای نادرست و به افراد غیر مستحق کمک و بخشش می‌کند را بی‌بهره از ثواب می‌داند و عنوان می‌کند که این امر، تنها ستایش فرومایگان، تمجید افراد شرور و تأیید افراد نادان را در پی دارد.

دلشاد تهرانی با بیان اینکه حضرت علی (ع) در قسمت بعدی این خطبه جایگاه درست بخشش را بیان می‌کند، افزود: امیرالمؤمنین (ع) انسان‌های بخشنده را به کمک‌کردن به نزدیکان توصیه می‌کند و سفارش می‌کند که در مرحله بعد گرفتارها و افراد رنجور نزدیک را یاری کنید. سپس با دارایی و امکانی که خدا برایتان قرار داده است، دست مستمندان را بگیرید.

این کارشناس علوم دینی با تأکید بر اینکه در کمک به دیگران، خویشاوندان مقدم هستند، ادامه داد: امام صادق (ع) از قول پیامبر فرموده است: اگر کسی ۵ دانه خرما یا ۵ گرده نان داشت و خواست آنها را انفاق کند، ابتدا بایستی به پدر و مادر خویش ببخشد، سپس برادران مؤمن خود را یاری کند، آنگاه همسایگان نیازمند را دریابد و در آخر به نیازمندان در راه خدا یاری رساند.

این استاد دانشگاه افزود: امام صادق (ع) با اشاره به آیه ۶۷ سوره فرقان فرموده است: «پدرم از رسول خدا نقل کرده است که اگر می‌خواهید بذل و بخشش کنید، از نزدیکان خود شروع کنید».

دلشاد تهرانی در پایان با بیان این مطلب که امیرالمؤمنین (ع) ما را به بخشش به نزدیکان توصیه می‌کند، ابراز داشت: علی (ع) می‌فرماید که انسان ابتدا باید حقوق واجب خویش را ادا کند، سپس برای به‌دست آوردن پاداش نیک، خود را با شکیبایی بر انجام حقوق مردم وا دارد.

*   *   *   *   *

مصطفی دلشاد تهرانی، عضو هیأت علمی دانشکده علوم حدیث است. این استاد دانشگاه علاوه بر کتاب «پیشگاه حقیقت» آثار دیگری نیز مانند «مدرسه حسینی»، «نهضت حسینی و عزت حسینی» و «حماسه حسینی و ظهور حقیقت آدمی» را تألیف و منتشر کرده که برخی از این آثار تا ۳۰ بار تجدید چاپ شده‌اند.
سیره نبوی، دولت آفتاب، حکومت حکمت و چشمه خورشید عناوین برخی دیگر از آثار او را تشکیل می‌دهند. کتاب «سیره نبوی» که به بررسی زندگانی و احوال پیامبر اکرم (ص) می‌پردازد، در سال ۸۶ به عنوان کتاب سال برگزیده شد.
«دلالت دولت» آخرین اثر دلشاد تهرانی درباره آیین‌نامه حکومت و مدیریت در عهدنامه مالک اشتر است که آبان‌ماه سال جاری رونمایی شد.