اهل ولایت «باقر علوم نبییّن» کسی است که اگر تمام مردم از او به نیکی یاد کنند، به هیچ وجه خوشنود نمی‌شود.

ماجرای «افسانه غرانیق» یا آیات شیطانی ـ همانطور که از نامش بر می‌آید ـ ‌ماجرایی ساختگی و روایتی جعلی است که سعی در خطاپذیر جلوه دادن پیامبر دارد.

این افسانه، جایگاه عصمت پیامبر (ص) را هدف قرار می‌دهد و مدعی است که ایشان هم می‌توانند توسط شیطان فریفته شوند. در صورتی‌که خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَى، إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى»، یعنی پیامبر هرگز از روی هوس سخن نمی‌گوید و سخنی بجز وحی که به او الهام شده، بر زبان نمی‌راند. حال اگر در انتساب سخنی به پیامبر مطمئن باشیم، با خیال راحت می‌توانیم آن را بپذیریم.

یکی از این سخنان که در بیان آن توسط وجود شریف پیامبر اسلام (ص) شک و شبهه‌ای وجود ندارد، اعطای لقب «باقرالعلوم» از سوی پیامبر به امام پنجم شیعیان است.

آیت‌الله وحید خراسانی از مراجع عظام تقلید در سخنانی که در حدود دو ماه پیش به مناسبت شهادت امام باقر (ع) در مسجد اعظم قم بیان کرد، با اشاره به روایتی از پیامبر (ص) گفت: رسول خدا فرمود: «ای جابر! باید بمانی تا سلام مرا به باقر علم النبیین برسانی». اصلاً عمر طولانی جابر نیز به برکت همین دعای پیامبر بود تا زنده بماند و سلام پیامبر را به فرزندش ابلاغ کند.

آیت‌الله وحید خراسانی پی‌بردن به معنای «باقر» و رسیدن به مفهوم آن را مشکل بیان می‌کند و معتقد است برای پی‌بردن به عظمت جایگاه این امام بزرگوار می‌توان احادیث بر جای مانده از ایشان را مطالعه و بررسی کرد.

در یکی از این احادیث که در جلد ۷۵ بحارالانوار آمده است، ‌امام باقر (ع) «جابر بن یزید جعفی» را به رعایت ۵ شرط که اولین آن‌ها «ظلم نکردن» است، سفارش می‌کند.

آیت‌الله وحید خراسانی در تفسیر این حدیث می‌گوید: امام در این حدیث از جابر می‌خواهد که عنوان ظلم را از لوح وجود خود پاک کند. اگر همین قسمت از حدیث امام رعایت شود، برای اصلاح دنیا و آخرت بشر کافی است.

این مرجع تقلید شیعیان با طرح این سؤال که چرا امام باقر (ع) ابتدا بحث ظلم را بیان می‌کند، می‌گوید: در کلام معصوم (ع) داریم که «دِعَامَةُ الْإِنْسَانِ الْعَقْل» یعنی «عقل» عمود خیمه آدمیت است. در حدیثی در «مستدرک‏الوسائل» نیز آمده است که «مَثَلُ الْعَقْلِ فِی الْقَلْبِ کَمَثَلِ السرَاجِ فِی الْبَیْت»، بنابراین نسبت ظلم به عقل مانند نسبت ظلمات به نور است. اگر در انسان، ظلم راه یابد، نور عقل وی خاموش می‌شود.

آیت‌الله وحید به ادامه حدیث اشاره می‌کند و می‌گوید: امام باقر (ع) در ادامه حدیث می‌فرماید که ای جابر! ولی ما کسی نیست مگر آن کسی که اگر تمام اهل مصر و بلد جمع شوند، تمام مردم شهر بر خوبی او اتفاق کنند، ابداً خشنود نشود و در او تأثیری نگذارد. اهل ولایت امام باقر (ع) اینچنین هستند.

این مرجع شیعیان با اشاره به قسمت‌های دیگری از حدیث مذکور می‌گوید: امام باقر (ع) می‌فرماید: اگر کسی به تو خیانت کرد، تو به او خیانت نکن و اگر تکذیب شدی و تو را به دروغ نسبت دادند، غمگین مشو!

منظور امام این است که اگر انسان را نیز ستایش کردند، از این ستایش خشنود نشود. بیان همین لطایف از سوی امام است که نشان می‌دهد «باقر علوم نبییّن» است.