قادر طهماسبی در جمع عموم مردم کمتر شناخته شده است، اما کمتر کسی است که غزل زیبای او با مطلع «سرّ نی در نینوا می‌ماند اگر زینب نبود، کربلا در کربلا می‌ماند اگر زینب نبود» را نشنیده باشد.

غزلی زیبا با مفاهیم عمیق که در رثای اسوه صبر و شکیبایی حضرت زینب (س) سروده شده است. اما آیا تا به حال از خود پرسیده‌ایم که واقعا کربلا در کربلا می‌ماند اگر زینب نبود؟!

بارها شنیده‌ایم که بیماری امام سجاد (ع) از روی حکمت و به خواست خداوند بوده است تا نسل امامت از طریق ایشان تداوم یابد، اما کمتر شنیده‌ایم که از نقش بی‌بدیل امام زین‌العابدین (ع) در زنده نگهداشتن قیام عاشورا و رسوایی حکومت اموی سخنی رانده شود و معمولاً ایشان در سایه شخصیت عمّه بزرگوارشان قرار می‌گیرند، در صورتی که اگر با دقت تاریخ را مرور کنیم، آنگاه می‌توانیم بگوییم که کربلا در کربلا می‌ماند اگر «زینت عابدان» نبود.

بر اساس اعتقاد تشیّع، تنها پیامبر و ائمه اطهار از انجام گناه و اشتباه مصون هستند، بنابراین امام سجاد (ع) بر تمام مردم زمان خود از جمله حضرت زینب (س) ولایت دارد.

این موضوع به خوبی در مجلس ابن‌زیاد نیز قابل مشاهده است. نقل است که وی در مقابل کاروان اسرا به سر مبارک امام حسین (ع) جسارت می‌کند و این عمل هتّاکانه او، زینب کبری (س) به انجام واکنش وا می‌دارد.

در این هنگام، امام سجاد (ع) با رعایت حریم و احترام عمّه بزرگوارشان، به ایشان می‌فرماید: «سکوت اختیار کنید! شما عالمه‌ای هستید که استاد ندیده‌اید». حضرت زینب (س) نیز به امر امام زمان خویش سکوت می‌کند.

اوج هنرنمایی و افشاگری امام سجاد (ع) را می‌توان در کاخ یزید مشاهده کرد، ‌آنجا که امام در مقابل یزید، بزرگان اموی و حضّار از منبر بالا می‌رود و در معرفی خود می‌فرماید: «أنا بن مکة و منی، أنا بن الزمزم و الصفا، أنا بن محمّد المصطفی، أنا بن علی المرتضی، أنا بن فاطمة الزهراء …»؛‌ من فرزند مکّه و منایم، من فرزند زمزم و صفایم، من فرزند محمّد مصطفایم، من فرزند علی مرتضایم، من فرزند فاطمه زهرایم…

می‌گویند صدای ناله و ضجّه، ستون‌های کاخ یزید را به لرزه انداخت و یزید از بیم تأثّر و تألّم حضّار، مؤذن را به اذان‌گفتن وا داشت.

نوای «أشهد أنّ محمّداً رسول الله» مؤذّن که بلند شد، امام سجاد (ع) طاقت نیاورد و رو به یزید گفت: این محمّد (ص) جّد توست یا جدّ من؟ اگر بگویی جدّ توست که دروغ گفته‌ای و اگر قبول داری که جدّ بزرگوار من است، پس چرا به‌روی خاندانش شمشیر کشیدی؟!

جّو کاخ یزید متشنّج شد و او در مقابل سرزنش دیگران چاره‌ای جز عذرخواهی ندید. یزید، «عبیدالله بن زیاد» را مسئول شهادت امام حسین (ع) معرفی کرد و برای دلجویی از امام سجاد (ع) و خاندان اهل بیت، در صدد برآوردن خواسته‌های آنان برآمد. امام سجاد (ع) برگزاری مراسم عزاداری برای شهدای کربلا، آزادی اسرا و بازگشتن آنها به مدینه را خواستار شد.

امام سجاد (ع) به عنوان تنها مرد کاروان اسرا و امام زمانه، از عهده وظایف خویش به خوبی برآمد و در آخر نیز موفق به آزادی اسرا و افشای ظلم و فساد یزید شد. پس چه خوب است اگر دفعه بعد عبارت «کربلا در کربلا می‌ماند اگر زینب نبود» را خواندیم یا شنیدیم، درباره آن کمی بیشتر بیاندیشیم.

- – - – - – - -
پی‌نوشت‌ها:
ـ منابع تاریخی و منقول مطالب بالا نزد نگارنده محفوظ است
ـ تصویر تزئینی نمی‌دونم هنر کدوم هنرمنده، واقعاً زیباست!
ـ یک‌ماهی می‌شد که مطلبی ننوشته بودم،‌ دل و دماغ نداشتم، اما سعی می‌کنم دوباره این بلاگ رو به حالت سابق برگردونم.