با گسترش اسلام‌هراسی (Islamophobia) و اسلام ستیزی در کشورهای غربی پس از حادثه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، همواره مسلمانان با محدودیت‌هایی روبرو بوده‌اند. تازه‌ترین این محدودیت‌ها، ممنوعیت ساخت مناره برای مساجد در سوئیس است.

با گسترش اسلام در کشور اروپایی سوئیس، مقامات این کشور به ویژه حزب راست‌گرا را بر آن داشت تا با نمادهای اسلامی به مبارزه بپردازند.

زمزمه‌ برچیدن مناره‌ها در سوئیس برای اولین بار حدود ۱۶ ماه پیش در این کشور و از سوی حزب راست‌گرا اعلام شد. در آن زمان، یکی از اعضای این حزب به نام «اسکار فریسنجر» گفته بود:‌ مناره‌ها رمز اسلام سیاسی است و برافراشته بودن مناره‌ها، به معنای سیادت اسلام است و ما این را نمی‌خواهیم.

همچنین، «اولریش شلوئیر» یکی از رؤسای کمیته «جلوگیری از گسترش مناره‌ها» با اشاره به گسترش نماد‌های اسلامی در این کشور از جمله شیوه‌ ازدواج و تدفین مسلمانان اذعان کرده بود: ما نمی‌خواهیم چنین فرهنگی داشته باشیم و با آن آشنا شویم. بنابراین هیچ امکانی برای ساخت مناره روی مساجد وجود ندارد.

مخالفان ساخت مناره در سوئیس، علت اصلی این مخالفت را «اسلامی ‌ساختن موزیانه سوئیس» عنوان می‌کردند و عدم ذکر عنوان «مناره» در قرآن را نیز دلیل نداشتن کاربرد دینی برای آن می‌دانستند.

این در حالی بود که بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی از جمله شورای حقوق بشر سازمان ملل در این کشور قرار داشته و سوئیس داعیه بی‌طرفی در مناقشات جهانی را دارد. همچنین، بیش از ۶ درصد جمعیت ۷٫۵ میلیون نفری سوئیس را مسلمانان تشکیل می‌دهند و اسلام، دومین دین پس از مسیحیت در این کشور است.

همچنین از میان یکصد مسجد سویس، تنها ۴ مسجد پتی ساکونکس ژنو، زوریخ، وینترثاور و فانگن بی‌اولتن در این کشور دارای مناره هستند و تا پیش از برگزاری همه‌پرسی، پخش اذان از آن‌ها ممنوع اعلام شده بود.

* تصویب قانون منع ساخت مناره در سوئیس با رأی مردم و مخالفت ظاهری دولت

علیرغم مخالفت‌ برخی دولتمردان سوئیس از جمله «اولین ویدمر» وزیر دادگستری این کشور، سرانجام پیگیری‌های مخالفان ساخت مناره در سوئیس نتیجه داد و در یک‌ همه‌پرسی که در ۸ آذرماه در این کشور برگزار شد، مردم سوئیس با بیش از ۵۷ درصد آرا با ممنوعیت ساخت مناره در مساجد این کشور موافقت کردند.

رأی‌دهندگان به این همه‌پرسی خواستار درج جمله «ساخت مناره برای مساجد ممنوع اعلام شود» در قانون اساسی سوئیس بودند.

به بیان دیگر، از ۲۶ ایالت سوئیس، تنها ۴ ایالت با پیشنهاد حزب راست عوام‌گرا و حزب کوچک راست‌گرای مسیحی مبنی بر ممنوعیت ساخت مناره مخالفت کردند.

این همه‌پرسی در حالی به پیشنهاد حزب راست‌گرای مردم سوئیس برگزار شد که دولت سوئیس مردم را به دادن رأی منفی به این پیشنهاد تشویق می‌کرد، چرا که دولت سوئیس معتقد است که ایجاد این ممنوعیت به وجهه بین‌المللی این کشور آسیب می‌زند.

همچنین، رهبران تجاری سوئیس معتقد بودند که تصویب این قانون، برای اقتصاد سوئیس ویرانگر خواهد بود، زیرا این اقدام، مسلمانان ثروتمند را از سرمایه‌گذاری در بانک‌های سوئیس، خرید کالا‌های لوکس سوئیسی و سفر به تفرجگاه‌های این کشور باز می‌دارد.

در پایان این نظرسنجی، دولت سوئیس که پیش از این مخالفت خود را با ممنوعیت ساخت مناره در این کشور اعلام کرده بود، با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «مردم سوئیس و کانتون‌ها با اکثریت آراء به ممنوعیت ساخت مناره رای مثبت دادند و شورای فدرال به این رای احترام می‌گذارد.»

* موج اعتراض‌های پس از تصویب قانون ممنوعیت ساخت مناره در سوئیس

پس از اعلام نتایج نظرسنجی، موج انتقادها به سوی دولت سوئیس گسیل داشته شد و ‌علاوه بر اعتراضات گسترده مسلمانان، صدای اعتراض اتحادیه اروپا و شورای اسقف‌های سوئیسی نیز به گوش رسید.

همچنین، «برنارد کوشنر» وزیر امور خارجه فرانسه نیز با انتقاد از تصمیم سوئیس در ممنوعیت ساخت مناره مساجد، آن را از مصادیق سیاست عدم قبول و پذیرش یکدیگر خواند.

«علی جمعه» مفتی اعظم مصر نیز ضمن محکوم‌کردن این اقدام گفت: نتایج همه‌پرسی اخیر در سوئیس، تنها محدود کردن آزادی‏های مذهبی نیست، بلکه توهین به احساسات مسلمانان سوئیس و دیگر کشورهای جهان است.

«حفیذ اوراردیری»، رهبر گروه مسلمانان طرفدار گفت‌وگوی بین ادیان در ژنو نیز نتیجه همه‌پرسی را ناراحت‌کننده خواند و مسلمانان را به شکایت در دادگاه حقوق بشر اروپا ترغیب کرد.

«دمیر عزتولین» معاون اول شورای مفتی‌های روسیه نیز منع ساخت مناره در سوئیس را مغایر اصول دموکراتیک دانست و آن را تقبیح کرد.

شورای اسلامی انگلیس با محکوم‌ کردن نتیجه همه‌پرسی مذکور، آن را تأسف‌بار خواند.

در اقدامات مشابه دیگر، اتحادیه بزرگ مسلمانان آمریکا طی نامه‏ای به «باراک اوباما» رئیس‏جمهور ایالات متحده، خواستار محکومیت نتیجه رأی‌گیری منع ساخت مناره مساجد در سوئیس از سوی وی شدند.

هفته‌نامه آلمانی «اشپیگل» نیز در گزارشی، ضمن پرداختن به منع ساختن مناره برای مساجد در سوئیس، نتیجه این اقدام را گسترش اسلام‌هراسی در اروپا دانست.

در همین زمینه، «عبدالله بن بیه» نایب رئیس اتحادیه بین‌المللی پژوهشگران مسلمان و «عبدالله عمر نصیف» رئیس هیأت امنای مرکز جهانی نواندیشی و اصول اسلامی لندن بیانیه‌ای در ردّ این اقدام موهن صادر کردند.

«عبدالعزیز تویجری»، مدیر کل سازمان اسلامی، آموزشی، علمی و فرهنگی «آیسسکو»، کشورهای مسلمان را بر تحریم تجاری، گردشگری و بانکداری سوئیس در صورت اصرار بر عدم ساخت مناره تشویق کرد.

«اسحاق فرحان» دبیر کل جبهه عمل اسلامی اردن، از دولت سوئیس خواست تا از تصمیم خود مبنی بر ممنوعیت ساخت مناره مساجد در این کشور، صرف‌نظر کند.

«معمر قذافی» رهبر لیبی که رئیس فعلی اتحادیه آفریقاست، ممنوعیت ساخت مناره مساجد در سوئیس را بزرگ‌ترین خدمت به «القاعده» و ترورریست‌ها دانست.

«عبدالله واد» رئیس‌جمهور سنگال و رئیس دوره‌ای سازمان کنفرانس اسلامی نسبت به نتیجه همه‌پرسی مردم سوئیس مبنی بر ممنوعیت ساخت مناره در این کشور، ابراز نگرانی کرد.

«آگامان باغیش» وزیر مشاور دولت ترکیه در اظهاراتی از کشورهای اسلامی و تاجران مسمان خواست تا اموال و سرمایه‌گذاری‌های خود را در اعتراض به همه پرسی در سوئیس علیه ساخت مناره مساجد از بانک‌های این کشور خارج کنند.

همچنین در اقدامی گسترده، نمایندگان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در سازمان ملل متحد از اقدام سوئیس در اجرای همه‌پرسی برای جلوگیری از ساخت مناره مساجد انتقاد و تاکید کردند که منتظر لغو این تصمیم ظالمانه ضداسلامی هستند.

در راستای همین اقدامات، سفرای کشورهای اسلامی در سازمان ملل طی جلسه‌ای که با حضور سفیر سوئیس در این سازمان برگزار شد، مراتب نگرانی شدید خود را از نقض حقوق اقلیت مسلمان سوئیس به سفیر این کشور ابلاغ کردند.
جمهوری اسلامی ایران نیز در ادامه اعتراضات خود نسبت به این موضوع با مقامات دولت سوئیس رایزنی کرد.

«منوچهر متکی» وزیر خارجه کشورمان در گفت‌وگوی تلفنی با «کالمی ری» همتای سوئیسی خود، ضمن محکومیت این اقدام، نسبت به آثار و عواقب طرح‌های دولت‌های اروپایی در خصوص اسلام‌ستیزی هشدار داد.

* هوشیاری و وحدت، مهم‌ترین ابزار مسلمانان برای مقابله‌ با اسلام‌ستیزی

پس از حادثه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، موج گسترده‌ای از اسلام‌هراسی و اسلام‌ستیزی در اروپا و کشورهای غربی آغاز شده است.

در تازه‌ترین این اقدامات علیه مسلمانان، دولت سوئیس با برگزاری یک همه‌پرسی، ساخت مناره برای مساجد در این کشور را ممنوع کرد. این اقدام و اقدامات مشابه، هوشیاری مسلمانان و اتحاد و وحدت بیش از پیش آن‌ها را می‌طلبد، چرا که بی‌تفاوتی در مقابل این اقدام، جرأت عمل سایر کشورها را نیز در پی خواهد داشت. به گزارش روزنامه آلمانی «دی ولت»، پس از اینکه ساخت مساجد بدون مناره در سوئیس به رأی‌گیری گذاشته شد، این احتمال که اقدامی مشابه در کل اروپا اجرا شود، قوت گرفت و به موازات آن، این موضوع در آلمان نیز مطرح شده است.

رویکرد منفی درباره حجاب، نبود ارتباط مناسب میان دولت و اجتماع مسلمانان، احساسات منفی در قبال مسلمانان و تبعیض علیه آنان و ایجاد محدودیت در انجام فرائض مذهبی از جمله پیامدهای اسلام‌ستیزی در جوامع غربی است.

آنچه که مسلم است، این است که امروزه، هر مسلمان که در سرزمین‌های غرب زندگی می‌کند، یک رسانه برای تبلیغ و گسترش فرهنگ اسلام است. به همین دلیل است که روز به روز اسلام‌ستیزی در غرب در حال گسترش و افزایش است.

- – - – - – - – - -
پی‌نوشت:
ان‌شاءالله به زودی یک گزارش تصویری از برخی مساجد جهان تهیه می‌کنم.
ضمن اینکه قصد دارم ۵ مسجد بزرگ دنیا رو هم معرفی کنم.